เกน รัชวิทย์ แห่ง ANGA ชี้ AI Search พลิกเกมการตลาด แบรนด์ต้องมอง “AI เป็นลูกค้า”
- 13 พ.ย. 2569
- 10:47 น.
Highlights:
- AI ไม่ได้มาแทนคน แต่คนต้องใช้ AI ให้เป็น: เติม AI Literacy ควบคู่กับประสบการณ์ ความคิดสร้างสรรค์ และ Taste เพื่อสร้างผลงานที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว AI เลียนแบบไม่ได้
- ไม่เลิกทำ SEO แต่ขยายสู่ AI SEO: แบรนด์และสื่อต้องผลิตคอนเทนต์ที่มีคุณภาพและน่าเชื่อถือ เพื่อเพิ่มโอกาสให้ AI เลือกไปเป็นคำตอบหรืออ้างอิง ตอบรับพฤติกรรมการค้นหาในยุคใหม่
- ลูกค้าในอนาคตคือ AI: ผู้บริโภคยุคนี้ถาม AI ก่อนตัดสินใจซื้อ แบรนด์จึงต้องทำคอนเทนต์ที่ให้ข้อมูลชัดเจน เพื่อให้ AI เข้าใจจุดเด่นของสินค้าและบริการ และเลือกแบรนด์ไปเป็นคำตอบให้ผู้บริโภค
- จับตาโมเดลรายได้ใหม่ของสื่อ: เมื่อ AI เลือกนำเนื้อหาจากสื่อที่น่าเชื่อถือไปใช้อ้างอิง แบรนด์อาจหันมาให้ความสำคัญและลงทุนกับสื่อเหล่านั้นมากขึ้น และกลับกลายเป็นโอกาสทางธุรกิจให้กับองค์กรสื่อ
ในช่วงเวลาเพียงไม่กี่ปี เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) พัฒนาอย่างก้าวกระโดด จนส่งผลต่อหลายมิติของอุตสาหกรรมสื่อและการตลาด ตั้งแต่กระบวนการทำงาน โครงสร้างธุรกิจ รายได้โฆษณา ไปจนถึงพฤติกรรมผู้บริโภค
ดาต้าเซ็ต มีโอกาสพูดคุยกับ “คุณเกน” รัชวิทย์ หวังพัฒนธน CEO & Managing Director แห่ง ANGA Bangkok เอเจนซีชั้นนำด้าน SEO & AI Search เพื่อเจาะลึกมุมมองต่ออนาคตของอุตสาหกรรม ทักษะที่จำเป็น และแนวทางการปรับตัวของผู้ประกอบการและองค์กรสื่อในวันที่ AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้น
3 คุณค่า 2 ทักษะ ที่คนทำงานในยุค AI ต้องมี
เมื่อถามถึงอิทธิพลของ AI ต่อแวดวงการตลาดในรอบปีที่ผ่านมา หนึ่งเรื่องที่คุณเกนเห็นการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนคือ วิธีการทำงาน โดย AI ได้เข้ามาพลิกโฉมกระบวนการทำงานตั้งแต่การวางแผนและการคิดไอเดีย ไปจนถึงการลงมือทำและการวัดผล จากเดิมที่การผลิตคอนเทนต์เพียงหนึ่งชิ้นต้องใช้เวลาและทรัพยากรสูง แต่มาวันนี้ AI กลายเป็นเพื่อนช่วยคิด ช่วยแตกไอเดีย และสร้างสรรค์คอนเทนต์รูปแบบใหม่ ๆ ได้หลากหลายและรวดเร็วกว่าเดิมมาก
ผมคิดว่า AI เปลี่ยนวิธีการทำงานของการตลาดไปเยอะมาก จากคนที่อาจจะทำได้ทีละหนึ่งอย่าง สองอย่าง กลายเป็นว่าในหนึ่งวัน เราอาจจะทำได้เป็นสิบอย่าง... มันเกิดขึ้นได้โดยที่เราไม่ได้ใช้เวลาเยอะขึ้น"
อย่างไรก็ตาม แม้ AI สามารถเข้ามาทดแทนงานที่เป็นแพตเทิร์นซ้ำ ๆ แต่ในแง่ของงานสร้างสรรค์ คุณเกนชี้ว่า มี 3 องค์ประกอบสำคัญที่ AI ยังทำแทนคนไม่ได้ สิ่งนั้นได้แก่
- ประสบการณ์ (Experience): AI ไม่มีประสบการณ์แบบมนุษย์ จึงยังจำเป็นต้องอาศัยคนที่มีประสบการณ์จริงมาช่วยทำความเข้าใจบริบทที่ลึกซึ้งและซับซ้อน
- ความเป็นต้นฉบับ (Originality): เมื่อแต่ละแบรนด์ต่างใช้ AI ได้เหมือนกัน คอนเทนต์ที่จะสร้างความแตกต่างจึงต้องมีความเป็นออริจินัล สะท้อนเอกลักษณ์เฉพาะตัวของแบรนด์นั้น ๆ
- รสนิยม (Taste): แม้ว่าคอนเทนต์จะถูกสร้างขึ้นมาด้วย AI แต่สามารถออกมาแตกต่างกัน สวยไม่เหมือนกัน ซึ่งนั่นคือ Taste ของแต่ละแบรนด์ รวมถึง Taste ของคนที่ใช้งาน AI ด้วย
เพราะว่า AI ก็มี Taste ของตัวเอง ซึ่งแปลว่า ถ้าทุกคนไม่เอา Taste ของตัวเองไปใส่ในผลงาน งานของทุกคน ก็จะเหมือนกันไปหมด สิ่งที่ทำให้งานแตกต่างเลยก็คือไอเดียของเรา แล้วก็ Taste ที่เราใส่เข้าไปในงาน AI"
คุณเกนกล่าว
นอกจากองค์ประกอบความเป็นมนุษย์ที่กล่าวมาแล้ว คนทำงานในยุคนี้จำเป็นต้องพัฒนาทักษะ 2 ด้าน ได้แก่ AI Literacy หรือการรู้เท่าทัน AI ทั้งในแง่ความสามารถ ข้อจำกัด และการเลือกใช้เครื่องมือให้เหมาะสม ควบคู่กับ Humanized Communication หรือทักษะการสื่อสารที่มีความเป็นมนุษย์ การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ตลอดจนการสร้างวิสัยทัศน์และเป้าหมายร่วมกันในทีม
คุณเกนมองว่า ในอนาคตอันใกล้ AI จะเริ่มแบ่งชนชั้นคนทำงานอย่างชัดเจน ระหว่างคนที่ใช้ AI เพียงแค่ค้นหาข้อมูล กับคนที่ใช้ AI เป็นตัวช่วยปฏิบัติงานจริง การเร่งเรียนรู้เพื่อลดช่องว่างนี้จึงเป็นเรื่องสำคัญ แต่ขณะเดียวกัน การใช้ AI ได้อย่างคล่องแคล่วก็ยังไม่เพียงพอ หากขาดความเข้าใจผู้คน การสื่อสาร รวมถึงการทำงานเป็นทีม ซึ่งเป็นสิ่งที่เทคโนโลยียังไม่สามารถทดแทนได้
เป้าหมายของการนำ AI มาใช้จึงไม่ใช่การลดบทบาทของคนทำงาน แต่เป็นการให้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ
ทั้งการค้นคว้าข้อมูล การต่อยอดความคิด และการจัดการงานซ้ำ ๆ เพื่อให้มนุษย์มีเวลานำประสบการณ์ ความคิดสร้างสรรค์ และวิจารณญาณมาใช้พัฒนาชิ้นงานให้มีคุณค่ามากยิ่งขึ้น
AI Search เปลี่ยน Customer Journey เมื่อผู้บริโภคถาม AI ก่อนซื้อ
หนึ่งการเปลี่ยนแปลงสำคัญในมุมของพฤติกรรมผู้บริโภคคือ AI Search และ Zero-Click Search เช่น การค้นหาข้อมูลผ่าน ChatGPT, Gemini หรือ Google AI Overviews ที่เข้ามาเปลี่ยน Customer Journey หรือเส้นทางการตัดสินใจซื้อของลูกค้า เพราะปริมาณข้อมูลบนโลกออนไลน์ที่ล้นทะลักทำให้การตัดสินใจซื้อยากขึ้น ผู้บริโภคยุคนี้จึงหันไปใช้ AI เป็นที่ปรึกษา ให้ AI ช่วยกรองข้อมูลเบื้องต้น ก่อนตัดสินใจขั้นสุดท้าย
AI เข้ามาเปลี่ยน Customer Journey ในการตลาด กลายเป็นว่าคนเราก่อนจะตัดสินใจซื้ออะไรสักอย่างหนึ่ง ต้องถาม AI ก่อนเพื่อความชัวร์ว่าสินค้าตัวนี้ดีจริงกับเราหรือเปล่า"
คุณเกนกล่าว
เมื่อผู้ใช้เริ่มคุ้นชินกับการอ่านคำตอบที่ AI สรุปมาให้โดยไม่ต้องคลิกเข้าเว็บไซต์ ส่งผลให้เว็บไซต์ได้ทราฟฟิก (Traffic) ลดลง ซึ่งปรากฏการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดคำถามว่า เมื่อคนไม่คลิกเข้าเว็บไซต์แล้ว “ยังต้องทำ SEO (Search Engine Optimization) อยู่ไหม”
คำตอบของคุณเกนคือ แบรนด์และองค์กรสื่อไม่ควรหยุดทำ SEO เพียงเพราะพฤติกรรมการค้นหาเปลี่ยนไป หากแต่ต้องขยายแนวทางไปสู่ “AI SEO” ซึ่งครอบคลุมการทำ AEO (Answer Engine Optimization) และ GEO (Generative Engine Optimization) ด้วยการทำให้คอนเทนต์มีคุณภาพและน่าเชื่อถือเพื่อให้ AI เลือกไปเป็นคำตอบหรือเป็นข้อมูลอ้างอิง (Citation) ซึ่งเป็นโจทย์ใหม่ที่นักการตลาดต้องเริ่มทำความเข้าใจ
มันคือการขยายขอบเขตการทำงาน จากเมื่อก่อนสื่ออาจจะโฟกัสว่า เว็บไซต์ตัวเอง หรือว่าคอนเทนต์ของเราจะต้องเสิร์ชเจอง่าย ๆ คนจะได้คลิกเข้ามาอ่าน ... แต่สิ่งที่สื่อกำลังจะต้องโฟกัสมากขึ้น คือการขยายจาก SEO ไปเป็น AI SEO คือสื่อจะต้องรู้เทคนิคบางอย่างที่ทำให้ AI เลือกคอนเทนต์ของเราไปเป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิง"
ทราฟฟิกลด แต่คุณค่าของสื่อไม่ลดตาม หากรักษาเอกลักษณ์และความน่าเชื่อถือไว้ได้
สำหรับองค์กรสื่อ ผลกระทบจาก AI Search และ Zero-Click Search สะท้อนผ่านจำนวนผู้เข้าชมเว็บไซต์ที่ลดลง โดยเว็บไซต์ข่าวมีทราฟฟิกลดลงถึง 40–60% ขณะที่เว็บไซต์ทั่วไปลดลงประมาณ 20–50% สถานการณ์นี้ทำให้โมเดลรายได้ของสื่อที่พึ่งพายอดวิวและจำนวนผู้เข้าชมเว็บไซต์เผชิญความท้าทายมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม คุณเกนชี้ให้เห็นอีกมุมหนึ่งว่า การที่ผู้ใช้งานคลิกเข้าเว็บไซต์น้อยลงไม่ได้หมายความว่าคุณค่าของสื่อจะลดลงตามไปด้วย เพราะเมื่อ Generative AI แพร่หลายมากขึ้น ข้อมูลข่าวสารจากแหล่งที่น่าเชื่อถือและผ่านการตรวจสอบยิ่งมีความสำคัญต่อการเรียนรู้ของโมเดล AI เพื่อนำข้อมูลไปประกอบการสร้างคำตอบให้ผู้ใช้งาน
สื่อคือแหล่งข้อมูลของ AI แปลว่าถ้าไม่มีสื่อหรือสื่อเลิกทำคอนเทนต์ AI ก็จะหยุดพัฒนาหรือหยุดเรียนรู้โลกของเรา เขาจะไม่รู้ว่าโลกเกิดอะไรขึ้นบ้างถ้าไม่มีสื่อเหล่านี้ ... สื่อต้องรู้ตัวว่าตัวเองมี Value เป็นเหมือนคนที่เทรนให้ AI เก่งขึ้น"
องค์กรสื่อจึงต้องรักษาจุดแข็งที่ทำให้ตัวเองแตกต่าง โดยมี Core Value 2 ข้อที่ควรยึดถือเพื่อความยั่งยืน ได้แก่
- Original Content: การผลิตเนื้อหาต้นฉบับที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สะท้อนมุมมองและรสนิยม (Taste) ของสื่อ เพื่อสร้างความแตกต่างจากคอนเทนต์ที่ผลิตได้ทั่วไปด้วย AI ควบคู่ไปกับการสร้างชุมชนผู้ติดตามที่มีความผูกพันกับแบรนด์สื่อ
- Trust: การรักษาความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของเนื้อหา ซึ่งเป็นพื้นฐานในการสร้างความไว้วางใจและความสัมพันธ์กับผู้บริโภคในระยะยาว โดยเฉพาะในยุคที่ AI สามารถผลิตคอนเทนต์ได้อย่างรวดเร็วจนคอนเทนต์ล้นตลาด
วันนี้ บทบาทของสื่อไม่ได้จำกัดอยู่แค่การนำเสนอข่าวสารให้ผู้อ่านติดตาม แต่ยังเป็นแหล่งข้อมูลที่ AI นำไปใช้ประกอบการสร้างคำตอบ โจทย์สำคัญขององค์กรสื่อจึงอยู่ที่การผลิตเนื้อหาที่เป็นออริจินัล ควบคู่กับการรักษาความน่าเชื่อถือ เพราะแม้ช่องทางการรับข่าวสารจะเปลี่ยนแปลงไป แต่ความแตกต่างของเนื้อหาและความไว้วางใจจากผู้บริโภคยังเป็นคุณค่าที่สื่อต้องรักษาไว้
มอง AI เป็นลูกค้า เปลี่ยนวิกฤต Zero-Click เป็นโอกาสทางธุรกิจ
เมื่อ AI เข้ามามีบทบาทในการคัดกรองข้อมูลและแนะนำทางเลือกให้ผู้บริโภค แบรนด์และนักการตลาดจึงต้องปรับวิธีคิดเพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงนี้ โดยไม่ควรมุ่งสื่อสารกับผู้บริโภคโดยตรงเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมองว่า AI คือผู้บริโภคอีกกลุ่มหนึ่งที่สำคัญและไม่อาจมองข้ามได้
“เราเป็นผู้บริโภคของแบรนด์ แต่ในเชิงการตลาด ลูกค้าของแบรนด์ในอนาคตคือ AI”
คุณเกนกล่าว พร้อมอธิบายว่า เมื่อผู้บริโภคหันไปปรึกษา AI มากขึ้น คำตอบที่ระบบนำเสนออาจมีอิทธิพลต่อการรับรู้และการเลือกแบรนด์ ดังนั้น นักการตลาดจึงต้องให้ความสำคัญกับการนำเสนอข้อมูลที่ชัดเจน ถูกต้อง และน่าเชื่อถือเพื่อช่วยให้ AI เข้าใจจุดเด่นของสินค้าและบริการ พร้อมเลือกไปเป็นคำตอบให้ผู้บริโภค
“แบรนด์ต้องทำข้อมูลเสิร์ฟ AI เพื่อทำให้ AI เข้าข้างแบรนด์มากที่สุด”
สำหรับองค์กรสื่อ การที่ AI ดึงเนื้อหาจากเว็บไซต์ข่าวไปใช้เป็นแหล่งอ้างอิงโดยไม่มีค่าตอบแทน ทำให้เกิดการตั้งคำถามเกี่ยวกับการสร้างมูลค่าจากเนื้อหาที่ผลิตขึ้น โดยในต่างประเทศ สำนักข่าวระดับโลกบางแห่งเริ่มปิดกั้นไม่ให้ AI เข้าถึงหรือนำเนื้อหาไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต
แต่คุณเกนมองในทางกลับกันว่า การที่เว็บไซต์ข่าวได้รับเลือกเป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิงของ AI อาจสร้างมูลค่าให้ธุรกิจสื่อได้ในระยะยาว เพราะเมื่อแบรนด์ตระหนักว่าสำนักข่าวระดับแนวหน้าคืออินฟลูเอนเซอร์ตัวจริงที่ป้อนข้อมูลให้ AI นำไปแนะนำผู้บริโภค เม็ดเงินโฆษณาและการลงทุนก็อาจย้อนกลับเข้าสู่แพลตฟอร์มสื่อเหล่านั้น
พร้อมทั้งยกตัวอย่างกรณีของ Google ที่เริ่มทดสอบโมเดล Reward ด้วยการจ่ายค่าตอบแทน (Affiliate) ให้กับสื่อคุณภาพที่ AI ดึงข้อมูลไปใช้อ้างอิง ซึ่งในอนาคตอันใกล้ โมเดลนี้อาจกลายเป็นแนวทางสร้างรายได้ใหม่ให้กับองค์กรสื่อ
จับตาเทรนด์ปี 2027: Agentic AI และฮาร์ดแวร์รูปแบบใหม่
คุณเกณฑ์กล่าวถึงเทรนด์สำคัญที่ต้องจับตาในปีที่กำลังจะมาถึงว่า วงการสื่อและการตลาดกำลังเปลี่ยนผ่านจากยุค Generative AI ที่เน้นเพียงการสร้างสรรค์คอนเทนต์ คิดไอเดีย เขียนข้อความ หรือสร้างรูปภาพและวิดีโอ ก้าวไปสู่ยุคของ Agentic AI ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่สามารถเป็นตัวช่วยทำงานแทนมนุษย์ได้จริงในระดับปฏิบัติการ โดย AI Agent จะมีความสามารถในการควบคุมโปรแกรมบนคอมพิวเตอร์ ทำงานผ่านเว็บเบราว์เซอร์ ตลอดจนจัดการระบบไฟล์ เครื่องมือต่าง ๆ อย่าง Google Drive, Google Calendar และ Gmail เพื่อดำเนินงานตามคำสั่งได้อย่างครบวงจร
นอกจากซอฟต์แวร์จะฉลาดขึ้นแล้ว อีกหนึ่งเทรนด์สำคัญคือการทลายข้อจำกัดด้านฮาร์ดแวร์ ซึ่งจะเปิดทางให้อุปกรณ์รอบตัวเราอย่างแว่นตาอัจฉริยะ นาฬิกา หรือสมาร์ตโฮม สามารถนำ AI มาใช้โต้ตอบกับมนุษย์ได้โดยตรง
ในปีหน้า เราน่าจะได้เห็น AI ในรูปแบบของฮาร์ดแวร์ใหม่ ๆ ข้อจำกัดเดิมที่ AI เคยอยู่แค่บนสมาร์ตโฟนหรือเดสก์ท็อปจะหมดไป และจะอยู่ในรูปแบบของฮาร์ดแวร์ประเภทอื่นมากขึ้น"
ยิ่งไปกว่านั้น การพัฒนาหุ่นยนต์รูปแบบมนุษย์ หรือฮิวแมนนอยด์ (Humanoid Robot) จะทำให้ AI มีศักยภาพในการมองเห็น รับรู้ และเคลื่อนไหวได้ใกล้เคียงกับคน การที่หุ่นยนต์ก้าวออกจากโรงงานมาเดิน ปฏิสัมพันธ์ และทำงานร่วมกับมนุษย์ จะช่วยทลายกำแพงการเข้าถึง AI ของผู้บริโภค ทำให้ AI กลายมาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวัน มาอยู่บนโต๊ะทำงาน ห้องประชุม หรือแม้แต่ในห้องครัว
ปรากฏการณ์เหล่านี้ยิ่งตอกย้ำว่า AI กำลังกลายเป็นผู้บริโภคกลุ่มใหม่ที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของผู้คนมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าเทคโนโลยีจะฉลาดขึ้นเพียงใด
คุณเกนย้ำว่า หัวใจยั่งยืนที่สุดของสื่อและนักการตลาด ยังคงอยู่ที่การยึดมั่นใน Originality, Trust และ Taste ที่ใส่ลงไปในผลงาน
หลายคนอาจเกิดคำถามในวงการว่าในยุคนี้ควรจะเรียน AI Search ที่ไหนดี เพื่อให้ก้าวทันเทคโนโลยี ซึ่งการหาความรู้เพิ่มเติมผ่านคอร์สเรียน AI Search ที่มีคุณภาพ อย่างเช่นการอัปสกิลกับทาง ANGA MASTERY สถาบันชั้นนำด้าน AI Search ก็เป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์ เพราะการได้ศึกษาเทคนิคเชิงลึกผ่านมุมมองของ AI SEO เอเจนซีอย่าง ANGA Bangkok โดยตรง จะช่วยให้คนทำงานเข้าใจเทคนิคการทำคอนเทนต์ให้ AI เลือกไปอ้างอิงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- แนวโน้มสื่อไทย 2570
- แนวโน้มสื่อไทย 2569
- ภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2569
- แนวโน้มสื่อไทย 2568
- ภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2568
- ภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2567
- ภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2566
- ภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2565
- ภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2564
- ภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2563
- Thai Media Trends 2026 (English Version)
- Thailand Media Landscape 2025-2026 (English Version)
- Thai Media Trends 2025 (English Version)
- Thailand Media Landscape 2024-2025 (English Version)
- Thailand Media Landscape 2023-2024 (English Version)
- Thailand Media Landscape 2022-2023 (English Version)
- Thailand Media Landscape 2021-2022 (English Version)